العلامة الحلي ( مترجم : على محمدى )
122
شرح كشف المراد ( فارسى )
شاعر آنها را در اين شعر فارسى جمع كرده است . نه مركب بود و جسم نه مرئى نه محل * بىشريك است و معانى تو غنى دان خالق 1 . خداوند شريك ندارد اولين صفت سلبيهاى كه در اين كتاب مطرح شده عبارت است از عدم شرك . ما معتقديم كه خداوند يكتا و بىشريك است . در اين زمينه مبانى فراوانى وجود دارد : 1 . گروهى از مسيحيان جهان قائل به تثليت هستند قرآن مىگويد : لَقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قالُوا إِنَّ اللَّهَ ثالِثُ ثَلاثَةٍ . « 1 » 2 . زردشتيان قائل به دو مبداء هستند و جهان را دو قطبى مىدانند يكى مبداء خيرات است كه يزدان بوده و ديگرى مبداء شرور است كه اهريمن يا شيطان و موجود شرير را شامل مىشود . 3 . مانويان مىگويند : جهان داراى دو مبداء است ؛ يكى مبداء خيرات كه نور ، و ديگرى مبداء شرور كه ظلمت است و از نور جز خير نسوزد ، چه اينكه از ظلمت جز شر برنخيزد . 4 . مسلمانان جهان شعارشان اين است كه مبداء كل هستى يكتا و بىهمتاست و جهان يك قطبى است . قرآن مىفرمايد : إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ . شهيد مطهرى بر اين اعتقاد بود كه در جهانبينى الهى ، جهان ماهيت از اويى به سوى اويى دارد و شريكى براى آفريدگار جهان نيست . ما براى اثبات اين مطلب براهين متعدد داريم از قبيل برهان تمانع ، برهان فرجه و . . . مرحوم استاد مطهرى پنج برهان ذكر مىكنند « 2 » ولى مرحوم علّامه در كشف المراد به يك برهان فلسفى اشاره مىكنند و آن اينكه مهمترين مشخصه واجب الوجود لذاته ، غنا و بىنيازى اوست از ماسوا ، و مهمترين مشخصه ممكن الوجود هم فقر و
--> ( 1 ) . سورهء مائده ، آيه 73 . ( 2 ) . ر . ك : اصول فلسفه و روش رئاليسم ، ج 5 ، ص 110 - 120 .